Twoją rolą instruktora Emergency First Response® (EFR®) jest między innymi rozwijanie wiedzy na temat powszechnych chorób, aby uczestnicy potrafili zauważyć ich objawy i symptomy oraz zapewnić odpowiednią opiekę. Pierwsza pomoc w przypadku napadów padaczkowych jest ważna, ponieważ może zapobiec urazom, zmniejszyć panikę i uratować komuś życie. To, kiedy wezwać pogotowie ratunkowe, będzie różnić się w zależności od okoliczności.
Czym jest padaczka?
Padaczka jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób mózgu. Cierpi na nią około 50 milionów ludzi na całym świecie w każdym wieku, ale szczególnie małe dzieci i osoby starsze.
Choroba ta charakteryzuje się nawracającymi napadami wynikającymi z nadmiernej aktywności elektrycznej w mózgu, tymczasowo zakłócając jego normalne funkcjonowanie. Napad jest nagłym epizodem, który wywołuje niekontrolowane ruchy kończyn lub całego ciała i może obejmować utratę świadomości lub kontroli nad funkcjami organizmu. Napady mogą mieć różną postać: od bardzo krótkiego zaburzenia uwagi lub niewielkich skurczy mięśni do poważnych, długotrwałych drgawek. U każdej osoby występują one z różną częstotliwością – od mniej niż jednego na rok do kilku dziennie.
Wielu przypadkom śmierci związanym z padaczką można potencjalnie zapobiec, ponieważ są one spowodowane upadkiem, utonięciem lub oparzeniem, a nie samym atakiem padaczki.
Kto cierpi na tę chorobę?
Nawet jedna na 10 osób doświadczy napadu padaczkowego w ciągu swojego życia, ale pojedynczy atak nie oznacza choroby, ponieważ drgawki mogą mieć inne przyczyny. Padaczka jest zwykle diagnozowana po wystąpieniu dwóch lub więcej niesprowokowanych napadów w określonym czasie oraz gdy lekarz stwierdzi, że istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia kolejnych.
Objawy i symptomy
Napad padaczkowy charakteryzuje się różnymi cechami i zależy od tego, w której części mózgu się zaczyna i jak daleko się rozprzestrzenia. Dwa główne rodzaje napadów padaczkowych to:
Napady ogniskowe, które dotyczą tylko jednej części mózgu.
- Objawy obejmują powtarzające się małe lub duże ruchy, takie jak niewielkie drgania mięśni lub chodzenie w kółko.
- Inne objawy i symptomy mogą obejmować tymczasową utratę świadomości lub przytomności, zmianę odczuć (w tym widzenie migających świateł, czucie dziwnych zapachów lub smaków albo mrowienie) czy zmianę nastroju lub innych funkcji poznawczych.
- Większość napadów ogniskowych jest krótka i trwa od kilku sekund do kilku minut.
Napady uogólnione (zwane toniczno-klonicznymi), które mają wpływ na obie części mózgu i są rozpoznawane przez większość ludzi jako atak padaczki.
- Na początku poszkodowany może nagle zatrzymać się, mieć puste spojrzenie i przez krótką chwilę nie mieć świadomości, co się dzieje, następnie może stracić przytomność, upaść na ziemię, zacząć wydawać dźwięki i potencjalnie przygryźć sobie język lub wnętrze jamy ustnej. Jest to faza toniczna.
- Faza kloniczna jest najbardziej rozpoznawalnym rodzajem ataku padaczki, w którym kończyny poruszają się szybko i rytmicznie. Poszkodowany może stracić kontrolę nad pęcherzem lub jelitami i przestać oddychać, co prowadzi do niebieskiego zabarwienia wokół jego warg/ust.
- Ten rodzaj napadu trwa zwykle od jednej do trzech minut.
Pierwsza pomoc w przypadku drgawek
Celem pierwszej pomocy jest pozostanie z poszkodowanym i ochrona przed dalszymi urazami, następnie zapewnienie mu wsparcia i komfortu.
W przypadku napadów ogniskowych:
- Poszkodowany może, ale nie musi zdawać sobie sprawy z tego, że ma atak padaczki. To doświadczenie może go przestraszyć i zdezorientować, dlatego zachowanie spokoju i zapewnienie go, że wszystko jest w porządku jest najlepszą pierwszą pomocą.
- Pozostań z poszkodowanym, dopóki w pełni nie dojdzie do siebie. Poszkodowany może czuć się zdezorientowany i niestabilny przez pewien czas po ataku padaczki.
W przypadku napadów toniczno-klonicznych:
- Podczas ataku padaczki ważne jest, aby zachować spokój, pozostać z poszkodowanym i mierzyć czas.
- Jeśli poszkodowany ma drgawki, odsuń od niego wszelkie niebezpieczne przedmioty, podłóż coś miękkiego pod głowę i poluzuj ciasne ubranie wokół szyi. NIE próbuj go przytrzymywać ani blokować ruchów kończyn i NIE wkładaj mu niczego do ust.
- Sprawdź, czy poszkodowany ma przy sobie kartę identyfikacyjną epilepsji lub biżuterię identyfikacyjną, ponieważ może ona zawierać informacje na temat napadów i tego, co należy zrobić.
- Poszkodowany może stracić kontrolę nad pęcherzem lub jelitami,
dlatego przykryj to miejsce lekkim kocem lub kawałkiem materiału. Odsuń osoby postronne. - Kiedy drgawki ustaną, sprawdź drogi oddechowe poszkodowanego, aby upewnić się, że nie ma w nich wymiocin lub śliny, a następnie delikatnie pomóż mu ułożyć się w pozycji bocznej ustalonej.
- Pozostań z poszkodowanym, dopóki napad padaczkowy się nie skończy i poszkodowany nie dojdzie w pełni do siebie. Mów do niego spokojnie i wyjaśnij, co się stało.
Niektóre osoby mogą doświadczać więcej niż jednego rodzaj napadów, a to, co może zacząć się jako jeden rodzaj, może przejść w inny.
Kiedy wezwać pogotowie ratunkowe
Należy wiedzieć, że większość ludzi nie wymaga pilnej pomocy medycznej, kiedy mają napad padaczkowy, a niektórym osobom przepisuje się leki w celu powstrzymania przedłużających się napadów. Pomoc medyczna jest jednak ważna, jeśli:
- Jest to ich pierwszy napad padaczkowy.
- Napad trwa dłużej niż pięć minut.
- Poszkodowany ma problemy z oddychaniem lub sinieje.
- Podczas napadu poszkodowany doznał urazu.
- Po napadzie poszkodowany nie odzyskuje przytomności lub jego funkcje umysłowe wydają się upośledzone.
Nauczanie pierwszej pomocy w przypadku padaczki
Dodanie pięciominutowej dyskusji na temat padaczki do kursów EFR może sprawić, że któryś z Twoich uczestników będzie umiał udzielić pomocy, zapobiegając urazowi, a nawet śmierci poszkodowanego. Informacje na temat pierwszej pomocy w przypadku napadu padaczkowego można znaleźć w sekcji dotyczącej nagłych wypadków w EFR Primary and Secondary Care Participant Manual lub eLearning w rozdziale „Napady padaczkowe”.
