Door medewerkers van DAN
Cursisten hebben vaak problemen met het klaren van hun oren. Alhoewel de meeste problemen met klaren kunnen worden opgelost door oefenen, is het belangrijk om te erkennen dat er bepaalde anatomische en fysiologische verschillen zijn die het klaren lastiger kunnen maken.
Letsel aan het middenoor en de buis van Eustachius (ET) vormt de grootste categorie van duikverwondingen – maar liefst 38 procent van alle verwondingen volgens het jaarlijkse duikverslag van DAN van 2018 (en 27 procent meer dan alle gevallen van decompressieziekte). Leer meer over de disfunctie van de buis van Eustachius en geef je cursisten na afloop van de duik een nabespreking in plaats van dat je meteen medische hulp inschakelt.
Disfunctie van de buis van Eustachius (ET) heeft al lange tijd de aandacht van duikfysiologen, maar het was tot voor kort moeilijk te kwantificeren. Met behulp van repliceerbare fysieke metingen en impedantietests is een groep onderzoekers van de Undersea en Hyperbaric Medical Society in staat de ET-functie te correleren aan incidenten van binnenoorbarotrauma (IEBT).
Onderzoek
In 2016 hanteerde Kitajima en collega’s een nieuwe aanpak in combinatie met enkele eenvoudige meetwaarden om de druk te meten die nodig is om de ET te openen, het maximale luchtvolume in het middenoor en de snelheid waarmee het klaren plaatsvond. Als basis wordt verwacht dat er 200 – 650 decapascal (daPa) nodig is om een gezonde ET te openen. Dit is een drukgradiënt gelijk aan een diepteverandering van 20 – 66 centimeter / 8 – 26 inch. Het onderzoeksverslag categoriseert de ET-functie bij de onderzochte duikers in een van de volgende drie categorieën:
-
- Wijd openstaand (open, of minder dan 200 daPa benodigd om de ET te openen)
- Normaal (verminderd maar er is nog steeds minder dan 650 daPa nodig om de buis te openen, en direct te vullen of te ontluchten)
- Vernauwing (verminderd waarbij er meer dan 1200 daPa voor nodig is om de buis te openen, of het vullen of ontluchten verloopt erg langzaam)
Van boven naar beneden komt bovenstaande overeen met een respectievelijk goede, matige of slechte ET-functie. Door deze metingen te vergelijken met de geschiedenis van IEBT van de proefduiker vonden ze het volgende:
-
- Onder gezonde duikers die nooit een IEBT hebben ervaren klaarden 30 procent langzaam. Maar de druk die dit vereiste was wel binnen het normale bereik.
- Onder duikers met een IEBT hadden de meesten een vernauwde ET, die ofwel veel tijd nodig had om te ontluchten of te vullen, of die meer druk nodig had om te openen.
- Duikers met een IEBT en een perilymf fistel (een scheur in het ronde of ovale venster van het oor die vaak veroorzaakt wordt door te krachtig klaren) hadden een beduidend slechtere ET-disfunctie. Men vermoedt dat de druk veroorzaakt door krachtig klaren de oorzaak was van IEBT bij deze duikers. Het artikel beschrijft 11 gevallen van door IEBT veroorzaakte perilymfe fistels.
- Sommige duikers met een IEBT hadden tijdens het onderzoek een normale ET-functie.
Tot slot
Er zijn meetbare anatomische of fysiologische verschillen die ervoor zorgen dat sommige cursisten veel meer moeite hebben met klaren. Duikers kunnen letsel doorgaans voorkomen door langzaam en zorgvuldig te klaren, maar duikers die herhaaldelijk problemen met klaren ondervinden kunnen het beste een KNO-arts raadplegen.
Er is geen definitieve behandeling voor een slechte functie van de buis van Eustachius, maar de wetenschap dat het klaren langer kan duren en voorzichtiger en vaker moet worden gedaan, kan in belangrijke mate helpen om letsel te voorkomen.

