Voorzorgsmaatregelen voor een noodsituatie zijn een cruciaal element bij het voorkomen van ongevallen en een krachtig middel bij een eventueel juridisch verweer.
Door Al Hornsby, Senior Vice President, Legal Affairs
Elk duikongeval is een tragedie voor het slachtoffer en zijn familie, voor het duikpersoneel dat toezicht voerde over de duik en/of de hulp verleende, en voor het duikcentrum en/of duikersboot dat er bij betrokken was. Niemand laat zoiets onberoerd. Vanwege de inherente risico’s van duiken, is er geen garantie dat er nooit een ongeluk zal plaatsvinden.
Het goede nieuws is echter dat er veel gedaan kan worden om te voorkomen dat een ongeluk plaatsvindt en om de gevolgen van een ongeval in het beginstadium te beperken. Maar ook om de mogelijke negatieve effecten van een ongeval (juridisch gezien) zoveel mogelijk te beperken. We hebben het dan over voorzorgsmaatregelen treffen voor duiknoodgevallen.
De beginselen zijn van toepassing op duikcentra en resorts, duikersboten, individuele instructeurs en duikbegeleiders. Probeer een inschatting te maken hoe de volgende adviezen van toepassing zijn op jouw persoonlijke situatie als bedrijfsleider van een duikcentrum of als duikprofessional.
Noodplannen
Hoewel het geen industrienorm is, kan een algemeen noodplan dat de procedures, uitrusting, training, enz. beschrijft die nodig zijn voor het bedrijf, werknemers en ingehuurde zelfstandigen die betrokken zijn bij duikcentra, zeer nuttig zijn. Dit plan moet bestaan uit training in reddingsvaardigheden en eerste hulp, naleving van de richtlijnen en het vereiste papierwerk, wat bij een duikbriefing verteld moet worden, noodprocedures en contactgegevens van de hulpverlener, communicatievermogen, enzovoort.
De noodplannen moeten samen met alle medewerkers en ingehuurde zelfstandigen worden geformaliseerd, geactualiseerd en beoordeeld. Houd gegevens bij van dergelijke trainingen. Wees je ervan bewust dat de afgelopen jaren minstens één rechtszaak die over een duikongeval ging, voor een deel is verloren omdat de duikbriefing onvolledig was. Die briefing bleek de oorzaak van het ongeval te zijn terwijl de bemanning van de duikersboot niet wist waar de zuurstofset zich bevond toen de overige noodprocedures effectief waren afgewikkeld. Het slachtoffer stierf omdat hij niet op tijd zuurstof kreeg toegediend.
Nooduitrusting
Alle noodzakelijke noodapparatuur moet binnen handbereik zijn en in goede staat verkeren. Het personeel ter plaatse moet er mee bekend zijn. Noodzuurstof moet als standaard worden beschouwd en zuurstofcilinders moeten voldoende gevuld zijn en over de juiste systemen beschikken om de zuurstof toe te dienen. Hoewel AED’s in veel gebieden nog niet als standaarduitrusting worden beschouwd (terwijl ze in sommige gebieden wel vereist zijn), kunnen ze in sommige situaties uiteraard wel erg nuttig zijn.
Aan de andere kant kan noodapparatuur ter plaatse als deze onbruikbaar is (zoals bij een tekort aan zuurstof, ontbrekende onderdelen, lege batterijen) de juiste behandeling van een slachtoffer juist in de weg staan en het verweer in een rechtszaak extra gecompliceerd maken. De afgelopen jaren hebben vergelijkbare situatie tot enorm hoge schadevergoedingen geleid in rechtszaken.
Verzekering
Eigenlijk zou iedereen die iets te maken heeft met duikinstructie of toezicht op duikers goed verzekerd moeten zijn – dus duikcentra, duikersboten, instructeurs en Divemasters. Zorg ervoor dat het duikcentrum of duikersboot waar duikprofessionals bij werken meeverzekerd worden in de beroepsaansprakelijkheidsverzekering. Duikcentra waar PADI-leden bij werken die een door PADI goedgekeurde verzekering hebben, zijn al automatisch meeverzekerd. Wanneer het duikcentrum de door PADI goedgekeurde groepsverzekering heeft zijn alle duikprofessionals die bij dat centrum werken verzekerd, en is het duikcentrum gedekt voor hun activiteiten.
Het is ook een goed idee om ervoor te zorgen dat alle duikersboten die je in bedrijf hebt verzekerd zijn. Mocht een ongeval plaatsvinden dan kunnen er zeer vervelende situaties ontstaan als een van de partijen in een rechtszaak geen verzekering heeft. Je loopt dan grotere kans dat de onverzekerde partij besluit om samen te werken met de schuldeiser om zichzelf te beschermen tegen een financiële ondergang. Het kan ook een schikking in de weg staan omdat de onverzekerde partij het zich niet kan veroorloven om in die schikking mee te gaan.
Externe partners en serviceproviders
Als je niet de eigenaar bent van een duikersboot, zwembad of duiklocatie heb je derden nodig die dat wel zijn. Voordat je hen erbij betrekt is het verstandig om hen te ontmoeten, te achterhalen wat hun kwalificaties, toezicht- en uitkijktechnieken, noodapparatuur en -procedures zijn, en of zij verzekerd zijn.
Hun effectiviteit wanneer zich een noodsituatie voordoet, kan voorkomen dat een beginnend incident uitmondt in een ernstig ongeval waarbij een duiker ernstig letsel oploopt of overlijdt. Omgekeerd kan onoplettendheid of gebrek aan goede uitrusting, personeel of training er toe leiden dat wat een standaardhulpverleningsactie had moeten zijn, uitmondt in een ernstig ongeval.
Helaas zijn rechtszaken waarbij ook duikinstructeurs en duikcentra vanwege het overlijden van een duiker aangeklaagd werden vaak verloren vanwege ongetraind of onoplettend personeel van de duikersboot, of ontoereikende noodapparatuur.
“Als je er derden bij betrekt is het verstandig om hen te ontmoeten, te achterhalen wat hun kwalificaties, toezicht- en uitkijktechnieken, noodapparatuur en -procedures zijn, en of zij verzekerd zijn.”
Op duiknoodsituaties voorbereid zijn, vooral wanneer dit vastgelegd en geoefend is, kan een cruciaal element zijn bij het voorkomen van ongevallen. Als ook het aantonen dat je in staat bent om direct hulp te verlenen. Dit kan als blijk van professionaliteit een krachtig middel zijn bij je verweer tijdens een rechtszaak. Aan de andere kant kan het juist tegen je gebruikt worden als je niet kunt aantonen dat je op duiknoodsituaties goed bent voorbereid.
Dit artikel verscheen voor het eerst in The Undersea Journal van het derde kwartaal van 2019.
