Na temat tego jaka powinna być konfiguracja Instruktora i kursantów podczas prowadzenia zajęć było już wiele dyskusji. Jedni uważają, że najlepiej sprawdza się konfiguracja techniczna, inni, że na kursach PADI jest ab
solutnie niedopuszczalna. Ten artykuł ma pokazać na co pozwalają Instruktorowi standardy PADI oraz przedstawić także mój subiektywny pogląd na tę sprawę. Na końcu artykułu krótka ściąga co rozumiemy poprzez konfigurację rekreacyjną, techniczną i sidemount.
Co bardzo istotne wszystkie omawiane zagadnienia omawiają sytuację prowadzenia / uczestniczenia w kursach i nie są obowiązującym „prawem” w przypadku nurkowań rekreacyjnych. Na końcu tego artykułu znajduje się krótkie podsumowanie tego co rozumiemy poprzez konfigurację rekreacyjną, techniczną i sidemount.
Zasada „lustra”
To główna zasada, którą powinien się kierować Instruktor przy doborze własnego sprzętu. Ta zasada wywodzi się przede wszystkim ze zdrowego rozsądku. Nieważne czy jest to basen czy wody otwarte im bardziej sprzęt Instruktora zgadza się ze sprzętem kursanta tym łatwiej jest:
- zrozumieć kursantowi co ma na sobie Instruktor i co robi. Ilu z Was widziało kursanta, który w piance naśladuje Instruktora, który podnosi ramię w celu spuszczenia powietrza z suchego skafandra. Oczywiście użycie suchego skafandra jest w pełni wskazane przez Instruktora, ale to obrazuje trochę tę sytuację. Gdy Instruktor jest w konfiguracji technicznej, a kursanci w konfiguracji rekreacyjnej możemy zaburzać proces edukacyjny kursanta (szczególnie w przypadku kursu OWD, bo kursanci w materiałach nie mają styczności z taką konfiguracją)
- naśladować Instruktora w sposobie używania sprzętu – wiem, że wielu z nas Instruktorów myśli, iż najważniejsze w procesie szkolenia jest to co mówimy naszym kursantom. Rzeczywistość jest jednak taka, że rola modelowania (czyli naśladowania tego co robi Instruktor) jest dużo ważniejsza i bardziej zapada w głowę kursanta.
- reagować na sytuacje awaryjne – kursant nie ma wątpliwości, którego automatu powinien użyć w sytuacji braku powietrza. Wszystkie zasady odnośnie dzielenia się
powietrze, które oglądał na video, ćwiczył z innymi w basenie oraz czytał w materiałach dotyczą też dzielenia się powietrzem z Instruktorem / Divemasterem.
W przypadku kursów technicznych, sidemount czy CCR oczywiście konfiguracja, którą ma na sobie Instruktor musi stanowić także stanowić lustro tego co ma na sobie kursant. Ta zasada ma także zastosowanie w ramach kursów rekreacyjnych.
Czy zasada lustra wyklucza zupełnie użycie konfiguracji technicznej na kursach rekreacyjnych PADI?
Absolutnie nie.
Przykładowo Instruktor prowadzi kurs specjalistyczny Nurkowanie Głębokie, które ma być wstępem do nurkowań technicznych dla jego kursantów (kurs ten jest jednym z wymagań wstępnych do programów TecRec). Jego kursanci już nurkują w konfiguracji technicznej lub chcą zacząć w tym momencie. Jeżeli Instruktor i Divemaster będą nurkowali w identycznej konfiguracji jak kursanci to jest to w pełni zgodne ze standardami.
Albo inna sytuacja, gdy Instruktor jest przekonany jednak o wyższości konfiguracji technicznej na innymi i chce nauczać jej od początku drogi nurkowej. To też jest w zgodzie ze Standardami przy zachowaniu zasady kompatybilności całej grupy i oczywiście, gdy kursanci będą w stanie spełnić wszystkie normy zaliczeniowe danego kursu.
Nasuwa się tylko pytanie: jak poradzą sobie Ci kursanci na wyjeździe w parach z nurkami ze standardową konfiguracją rekreacyjną lub gdy nie będzie możliwości wypożyczenia takiej konfiguracji? Moim zdaniem przynajmniej na kursie OWD warto dać nurkom spróbować tej najbardziej klasycznej konfiguracji z jacketem i pojedynczym automatem, żeby przy zetknięciu z 95% nurków na świecie nie czuli się zdziwieni. Dotyczy to także nauczania kursów podstawowych w konfiguracji sidemount. To jednak moja prywatna opinia, a standardy na to zezwalają.
A co z płyta i workiem na kursie OWD i innych kursach rec?
Tutaj nie ma w ogóle problemu. Wielu nurków i Instruktorów uważa, że jest to najlepszy rodzaj urządzenia wypornościowego nawet przy zastosowaniu jednej butli. Jest w tym dużo prawdy, bo:
- skrzydło z płytą w stosunku do zwykłego jacketu i pasa balastowego zdecydowanie ułatwia prawidłowe wytrymowanie nurka
- możliwość dużo lepszego dopasowania sprzętu do kursanta
- brak wielu wyściółek i plastikowych elementów powoduje, że wymaga on zastosowania mniejszej ilości balastu
- nurek, który pod okiem Instruktora zapozna się z efektem przewracania na twarz przy całkowitym napełnieniu worka, będzie dużo łatwiej mógł opanować taką sytuację
- Centrum / Instruktor nie musi posiadać tylu zestawów sprzętu w różnych rozmiarach, bo jeden rozmiar pasuje praktycznie na wszystkich
Minusy takiego rozwiązania to:
- uprząż z jednego kawałka taśmy, bez klamer utrudnia wykonywanie ćwiczeń zdjęcia/założenia sprzętu oraz ćwiczeń ratowniczych
- na początku w przypadku użycia pasa balastowego kursanci mają dużo komplikacji z pasem
Zarówno jednak konfiguracja techniczna, jak i płyta z workiem umożliwiają spełnienie norm zaliczeniowych na kursie OWD. Jednak to Instruktor powinien podjąć decyzję czy wybrana konfiguracja jest najlepszą opcją dla poszczególnych kursów, zarówno pod względem spełnienia norm zaliczeniowych jak i uwarunkowań środowiska (np. ciepła vs zimna woda), lokalnych przepisów (np. HSE) jak i bezpieczeństwa (np. większy zapas powietrza przy nurkowaniach głębokich). Ale co bardzo istotne te decyzje powinny koncentrować się na potrzebach kursanta. Instruktor nie powinien wybierać konfiguracji sprzętu tylko na podstawie tego, że taką lubi, a powinien bazować na tym jaki byłby najlepszy dla jego kursantów.
A co z twinem?
Zestawy dwubutlowe – zarówno sidemount jak i backmount – mogą być dobrym wyborem dla Instruktor i/lub Divemastera na niektórych kursach wyższego poziomu. Posiadanie większego, niezależnego (sidemount lub twinset z możliwością separacji butli) zapasu powietrza dla całej grupy może być bardzo przydatne szczególnie na takich kursach specjalistycznych jak nurkowanie wrakowe (PADI dopuszcza ograniczoną penetrację na tym kursie), nurkowania głębokiego (40 m) oraz podlodowego. Jednak nie zaleca się używania stage z inną mieszanką (szczególnie bogatym w tlen nitroxem), bo oczywiście wszystkie nurkowania na kursach rekreacyjnych PADI musza być przeprowadzane w ramach limitów bezdekompresyjnych, a dodtkowo kursanci mogą nie rozumieć jeszcze, że niektórych butli nie wolno używać poniżej pewnych głębokości i w sytuacji awaryjnej może to spowodować katastrofalną pomyłkę. Na niektórych kursach jak specjalizacja cavern czy oczywiście sidemount jest nawet obowiązek, żeby Instruktor miał taką właśnie konfigurację. Dodatkowo wszędzie tam gdzie dopuszczalny jest nadzór pośredni, Instruktor może ocenić jakiej konfiguracji powinien użyć.
A CCR?
Rebrethery typu R i T są dopuszczone do użytku przez Instruktorów / Divemasterów wszędzie tam gdzie dopuszczalny jest nadzór pośredni. W tym przypadku Instruktor musi być certyfikowany na daną jednostkę w zakresie danych głębokości i mieć co najmniej 50 godzin doświadczenia. Rebreathery nie mogą być jednak użyte przez Instruktora lub kursantów podczas następujących programów i kursów:
- Discover Scuba Diving (DSD)
- Scuba Diver
- Open Water Diver (OWD)
- IDC
- Divemaster – demonstracjeumiejętności, warsztaty DSD, OWD
- podczas żadnego z kursów TecRec
- wszędzie tam, gdzie wymagany jest bezpośredni nadzór
Konfiguracja rekreacyjna:
- 1 automat (mogą być 2, jeżeli 2 służy do zamocowania alternatywnego źródła powietrza)
podstawowy automat na standardowym krótkim wężu - alternatywne źródło powietrza w postaci octopusa na trochę dłuższym wężu, wychodzące na prawą stronę i zamocowane w obrębie trójkąta tworzonego przez brodę i dół żeber
- Instruktorzy PADI i Certyfikowani Asystenci zobowiązani są do przestrzegania wymogów sprzętowych wypisanych w Ogólnych Standardach i Procedurach Podręcznika Instruktora PADI
- modyfikacją konfiguracji rekreacyjnej jest tzw. konfiguracja instruktorska, która obejmuje przede wszystkim 2 automaty, ale skonfigurowane w inny sposób niż w konfiguracji technicznej
Konfiguracja techniczna:
- 2 niezależne automaty (1 + 2 stopień)
- jeden z długim (1,5-2,1m) wężem
- drugi umieszczony na gumie pod szyją
- płyta z workiem
- najczęściej zestaw dwubutlowy
- Taka konfiguracja obowiązuje na kursach technicznych PADI TecRec
Konfiguracja sidemount:
- 2 niezależne automaty (1 + 2 stopień)
- jeden z długim (1,5-2,1m) wężem
- drugi umieszczony na gumie pod szyją
- dedykowana uprząż i worek sidemount (może być multiuse)
- 2 butle (ewentualnie 1 butla skonfigurowana rekreacyjnie z 1 automatem)
- jest to standardowa konfiguracja używana podczas kursów PADI Sidemount Diver
